Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ile İslâmî İlimler Araştırma Vakfı iş birliğinde düzenlenen “Hacı Bektaş Veli’nin Tarihî–Menkıbevî Kişiliği — Alevîlik Bektaşîlik İlişkisi —” başlıklı tartışmalı ilmî toplantı, 16 Mayıs 2026 Cumartesi günü Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Vali Şinasi Kuş Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.
Kur’an tilavetiyle başlayan programın açılışında Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Semih Aktekin, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adem Çatak ve İslâmî İlimler Araştırma Vakfı adına Prof. Dr. İlyas Çelebi birer konuşma yaptı. Rektör Prof. Dr. Semih Aktekin, açılış konuşmasının ardından çalıştayı gün boyunca takip ederek oturumlara katıldı.
Gün boyunca devam eden oturumlarda Hacı Bektaş Veli’nin tarihî ve menkıbevî kişiliği, Alevîlik-Bektaşîlik ilişkisi, ocak sistemi, Hacı Bektaş Dergâhı’nın konumu, Alevîliğin yazılı kaynakları, Bektaşî düşünce geleneğindeki itikadî unsurlar ve Balım Sultan sonrası Bektaşîliğin kurumsal dönüşümü ele alındı.
Çalıştayın Alevîlik Bektaşîlik İlişkisi başlıklı ilk oturumu Doç. Dr. Bayram Çınar başkanlığında gerçekleştirildi. Bu oturumda Prof. Dr. Cenksu Üçer, “Alevîlik İçindeki Çeşitlilik: İnanç, Kimlik ve Ocakların Mahiyet Farklılıkları” başlıklı tebliğini sundu; tebliğin müzakeresi Prof. Dr. İlyas Çelebi tarafından yapıldı. Aynı oturumda Prof. Dr. Harun Yıldız, “Alevilik ve Bektaşiliğin Ayrışma Dinamikleri ve Hacı Bektaş Veli’nin Tarihsel–Menkıbevî Kimliği” başlıklı tebliğini sundu; tebliğ Prof. Dr. Ali Albayrak tarafından müzakere edildi.
Alevîlik: Tarih, İnanç ve Literatür / Sünnî İtikad Tartışmaları başlıklı ikinci oturum, Doç. Dr. Mehdi Cengiz başkanlığında yapıldı. Oturumda Prof. Dr. Doğan Kaplan, “Alevilik: Tarih, İnanç ve Literatür” başlıklı tebliğini sundu; tebliği Prof. Dr. Fevzi Rençber müzakere etti. Ardından Prof. Dr. Ömer Faruk Teber, “Hacı Bektaş-ı Veli’nin Sünnî İtikadı Bağlamında Bektaşilik / Bektaşi Nasihatnâmelerde Sünnî İtikadın İzleri” başlıklı tebliğini sundu; tebliğ Prof. Dr. Selim Özarslan tarafından değerlendirildi.
Çalıştayın Bektaşilik ve Hacı Bektaş-ı Veli başlıklı üçüncü oturumu Doç. Dr. Yahya Yaşar başkanlığında gerçekleştirildi. Bu oturumda Prof. Dr. Mahmud Esad Erkaya, “Hacı Bektaş-ı Veli ve Bektaşilik: Tasavvufî Düşünce ve Kültürel İzdüşümleri / Hacı Bektaş-ı Veli’den Osmanlı’ya Bektaşilik: İnanç, Kültür ve Siyaset” başlıklı tebliğini sundu; tebliğ Prof. Dr. Adem Çatak tarafından müzakere edildi. Aynı oturumda Mahmut Taşyapan, “Bâlım Sultan ve Bektaşiliğin Dönüşümü” başlıklı tebliğini sundu; tebliğin müzakeresi Feyzullah Kıyıklık tarafından yapıldı.
Çalıştayın Genel Değerlendirmeler başlıklı son oturumu Prof. Dr. İlyas Çelebi başkanlığında gerçekleştirildi. Bu oturumda Prof. Dr. Temel Yeşilyurt, Prof. Dr. Mehmet Saffet Sarıkaya ve Prof. Dr. Yahya Mustafa Keskin genel değerlendirme konuşmaları yaptı. Programdaki katılımcılar listesinde bu isimlerin tamamı yer almaktadır.
Tebliğlerin ardından yapılan müzakerelerde bildiriler tarihî, mezhebî, tasavvufî, sosyolojik ve kültürel yönleriyle ele alındı. Genel değerlendirme oturumuyla tamamlanan çalıştayda, Hacı Bektaş Veli’nin tarihî şahsiyeti ile menkıbevî hafızadaki yerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği; Alevîlik-Bektaşîlik ilişkisinin ise ocak sistemi, dergâh geleneği, yazılı kaynaklar, ritüel yapı ve kurumsal dönüşüm ekseninde çok yönlü biçimde incelenmesinin önem taşıdığı vurgulandı.
Toplantıda sunulan tebliğ ve müzakerelerin kitap hâlinde yayımlanması planlanmaktadır.
